Aanwezigheidssensoren voor je verlichting om stroom te besparen
Je kent het wel: je stapt je auto uit, loopt naar je voordeur en opeens schiet je te binnen dat je de garageverlichting aan hebt laten staan.
Of je werkt een avondje door in je schuurtje, en als je de deur dichtdoet, brandt de werkplaatslamp nog vrolijk door. Zonde van de energie en het scheelt je een extra rondje lopen. Gelukkig is daar een simpele oplossing die je leven een stuk makkelijker maakt en je energierekening omlaag trekt: een aanwezigheidssensor voor je verlichting. Dit is veel slimmer dan een ouderwetse bewegingsmelder en het is makkelijker te installeren dan je denkt.
Hoe werken aanwezigheidssensoren eigenlijk?
Stel je voor dat je een sensor hebt die niet alleen ziet dat je de ruimte inloopt, maar die ook echt door heeft dat je er nog steeds bent, ook als je even stilzit. Dat is het grote verschil met een simpele bewegingsmelder.
Er zijn twee belangrijke technologieën die dit voor elkaar boksen. De meest bekende is de infrarood sensor, oftewel een PIR-sensor.
Deze vangt de warmte op die je lichaam uitzendt. Als je beweegt, verandert het warmtepatroon in de kamer en schakelt het licht in. Dit werkt prima voor gangen of toiletten waar je snel beweegt.
De nieuwere en veel betere technologie is de mmWave sensor. Dit is een radartechnologie, net als in je auto, maar dan kleiner. Deze microgolven zijn zo gevoelig dat ze zelfs de allerkleinste bewegingen kunnen waarnemen, zoals het trillen van je borstkas als je ademhaalt of je vinger die beweegt over een toetsenbord. Zelfs als je muisstil op een stoel zit, weet de sensor dat je er nog bent.
Het echte verschil: bewegingsmelder vs. aanwezigheidssensor
Het is verleidelijk om zomaar een sensor te kopen, maar het is goed om te weten wat je nu precies nodig hebt. Een klassieke bewegingsmelder is een beetje een paniekreactie: hij ziet beweging, gaat aan, en als hij even niets meer ziet, gaat hij uit. Het nadeel?
Als je stilzit om een boek te lezen of een film te kijken, gaat je licht na een paar minuten uit. Irritant, toch?
Een echte aanwezigheidssensor is een stuk slimmer. Die houdt het licht aan zolang er iemand in de kamer is, zelfs als je een half uur lang op de bank hangt zonder te bewegen. Hij detecteert microbewegingen en de aanwezigheid zelf.
Het is het verschil tussen een sensor die reageert op beweging en een sensor die weet dat je er bent. Voor je woonkamer, kantoor of slaapkamer is een aanwezigheidssensor dus eigenlijk onmisbaar. Het andere grote voordeel is de uitschakelvertraging. Bij een standaard bewegingsmelder kun je die vaak maar beperkt instellen.
Een slimme sensor weet het verschil tussen 'ik ben even de kamer uitgelopen' en 'ik zit gewoon op de bank'. Dat bespaart je een hoop gefriemel met schakelaars.
Een goede aanwezigheidssensor kun je zo programmeren dat hij het licht pas na 15 of 30 minuten uitschakelt.
Perfect voor de badkamer 's avonds of de garage als je aan het klussen bent.
Hoeveel stroom kun je nu echt besparen?
De cijfers liegen er niet om. Vooral sluipverbruik en vergeten lampen zijn de grote boosdoeners.
Reken even mee: een gemiddelde LED-lamp van 10 watt die per ongeluk een nacht aan blijft staan, kost je zo’n €0,05 per nacht. Klinkt als weinig, maar tel dat eens op over een heel jaar voor meerdere lampen in je garage, schuur of hal. Dan praat je al snel over een besparing van €20 tot €50 per jaar per sensor.
De echte winst zit 'm in je gedrag. Die ene lamp die je standaard vergeet uit te doen in de berging of de lamp boven de werkbank die aan blijft staan?
Daar gaat een aanwezigheidssensor direct op inspelen. In een huishouden met een gemiddeld verbruik kan een sensor op de verlichting zorgen voor een besparing van 20% tot 30% op je verlichtingskosten. Bovendien gaan je lampen veel langer mee omdat ze minder onnodig branden. Goed voor je portemonnee en het milieu.
De beste plek om je sensor te monteren
Waar je de sensor ophangt, bepaalt voor een groot deel of hij zijn werk goed doet. De meeste sensoren hebben een detectiehoek van ongeveer 120 graden.
Je wilt natuurlijk niet dat de sensor de wand aan de zijkant 'ziet' in plaats van de ruimte waar je bent. De ideale plek is vaak plafondmontage. Een sensor die op het plafond komt, heeft een veel beter overzicht over de hele kamer.
Je kunt hem het beste in het midden van de ruimte plaatsen, of boven de plek waar je het vaakst bent (zoals je bureau of de bank).
Hang hem niet direct boven een radiator of kachel, want de warmte kan de sensor verstoren. Voor een schuur of garage is een plek in een hoek vaak perfect, zodat je geen dode hoeken hebt en de sensor de hele ruimte kan overzien. Zorg dat er geen grote objecten recht voor de sensor staan, zoals een stapel dozen of een grote kast.
Integreren in je smart home
Het echte gemak ontdek je pas als je de sensor koppelt aan je slimme thuisnetwerk. Dan kun je niet alleen de verlichting aansturen, maar bijvoorbeeld ook andere apparaten activeren.
De populairste technologie hiervoor is Zigbee. Dit is een energiezuinig protocol waarmee je eenvoudig een netwerk van sensoren en lampen bouwt. Heb je een Philips Hue systeem?
Dan kun je de officiële Hue bewegingssensoren kopen. Deze zijn iets duurder (rond de €40), maar werken naadloos samen met je lampen via de Hue Bridge.
Voor de echte knutselaar en automatiseringsfanaat is Home Assistant de heilige graal. Met een goedkope Zigbee USB-stick (zoals de Sonoff Zigbee 3.0 Dongle voor ongeveer €25) kun je elk willekeurig Zigbee-sensor koppelen aan je Home Assistant omgeving. Zo bou je je eigen perfecte systeem, met regels die precies bij jouw leven passen. Zo kun je instellen dat de verlichting in de gang alleen aan gaat na zonsondergang en dat de lamp in de garage na 10 minuten stilte weer uitgaat.
Veelgestelde vragen
Om je een goed beeld te geven, hebben we hieronder de meest gestelde vragen over aanwezigheidssensoren op een rijtje gezet. Een PIR-sensor reageert op grote temperatuurveranderingen, dus als je beweegt.
Wat is het verschil tussen een PIR en een mmWave sensor?
Een mmWave sensor gebruikt radar en kan veel fijnere bewegingen waarnemen, tot aan je ademhaling aan toe. Voor een woonkamer of kantoor is mmWave vaak de beste keuze. Bij een simpele bewegingsmelder wel, maar een echte aanwezigheidssensor (vooral mmWave) houdt de lampen aan, zelfs bij minimale beweging.
Gaan de lampen uit als ik stilzit achter mijn bureau?
Dit hangt af van je gedrag, maar in ruimtes waar licht vaak onnodig brandt, kan de besparing oplopen tot 30% op je verlichtingskosten.
Hoeveel energie bespaart een lichtsensor?
Ja, Philips Hue verkoopt eigen bewegingssensoren die je eenvoudig via de app kunt configureren. Ze zijn iets prijziger, maar werken perfect samen. Plaats hem bij voorkeur aan het plafond boven je werkplek of in een hoek waar hij de hele ruimte kan overzien zonder obstakels.